29 Ocak 2015 Perşembe

Borsa Nasıl Oynanır?

Borsada yatırım yapmanın artık ağızdan ağza dolanan hali olan "oynamak" kelimesi, birçok yatırımcı tarafından kötü karşılanıyor. Elbette burada bahsedilmek istenen bir oyun değildir ve borsa piyasası hiçbir zaman oyun olmamıştır. Bunu hisse senedi anlamında kullanılan "kağıt" kelimesinden farklı düşünmemeniz gerekmektedir. Yazıya başlamadan bunu kısa bir başlangıç notu olarak belirtmek gerekir.

Hisse senetlerinin ticari işlemlere dahil olmasıyla birlikte tam olarak faaliyete geçen borsalar, birikimlerin değerlendirildiği kurumsal piyasalardır. Kendine özgü birçok kuralı ile işleyen ve güvenilir yerlerden birisidir. Hisse senetleri dışında; dövizler, emtialar, tahvil ve bono gibi diğer kıymetli evraklar, vadeli işlem ile opsiyon işlemlerine konu olan sözleşmelerle işlemler yapılmaktadır.

"Borsa Nasıl Oynanır?" Öğrenmek!


Birikimlerinizi borsada değerlendirmeye kararlıysanız, "borsa nasıl oynanır" öğrenmeniz gerekiyor. Nasıl bir ticari işlemin incelikleri varsa; borsada yatırım yapmanın da incelikleri vardır ve başarılı olup para kazanabilmek için bu incelikleri bilmeniz gerekiyor. Borsa nedir, yatırım işlemleri nasıl gerçekleşir, alım – satım nasıl yapılır, riskler nelerdir, para nasıl kazanılır gibi konularda bilgi sahibi olarak iyi bir yatırım deneyimi yaşayabilirsiniz.

Borsada işlem yapabilmek yani bir borsacı olabilmek için bir aracı kurumla anlaşmanız ve yatırım hesabı açtırmanız gerekiyor. Bir banka üzerinden bu hesabı açtırabilirsiniz. Hesap açma işlemlerini gerçekleştirdikten sonra hesabınıza borsada işlem yapmak istediğiniz parayı yatırmanız gerekiyor. Paranızı da yatırdıktan sonra belirlediğiniz yatırım araçlarını, internet üzerinden kolayca alıp satabilirsiniz. Hangi yatırım aracını seçeceğinizi ve ne kadar para yatmanız gerektiğine bilgileriniz çerçevesinde siz karar vermelisiniz. Örneğin yalnızca bir adet hissenin fiyatı ödeyerek de işlemlere başlayabilirsiniz, 10 hissenin bedelini ödeyerek de. Önemli olan sizin nasıl bir yatırım istediğinizdir.

Borsanın Temel Mantığı Nedir?


Borsada yatırım yapmanın en temel mantığı, bir enstrümanın fiyatı düşükken alınıp, yüksek fiyattan satılarak kar edilmesidir. Yatırım araçlarının fiyatları ise arz ve talep dengesine göre değişiklik göstermektedir. Örneğin fiyatı düşen bir yatırım aracının talebi azalmış olabilir ve bu nedenle de değer kaybediyordur. Aynı şekilde günümüzde petrol üretiminin yüksek olmasına rağmen talebin az olması fiyatların düşmesine neden oluyor. Değer kaybeden bir hisse senedi, bu mantıkla düşünüldüğü zaman, birileri satış yaptığı için fiyatlar düşüyor ve düşen fiyatlar nedeniyle yeniden alıcı bularak talebi artıyor. Bunu tam bir döngü olarak düşünmek mümkündür. Elbette bu aşamadan fiyatların neden düştüğünü iyi bir şekilde bilmek de hayati önem taşımaktadır.

Borsada yatırım yapmak için uygun gördüğünüz fiyat aralığından aracı kurumunuza "al" emri vermeniz gerekiyor. Verdiğiniz emir piyasadaki, satış emirleri ile karşılaştığı zaman işleminiz gerçekleşmiş oluyor. Yani birileri alım yaparken, birileri satış yapıyor ve bu alım – satım fiyatları birbiri ile karşılaştığı zaman işleminiz gerçekleşiyor. Elbette yapacağınız analizler, piyasa takibi ve yorumları ile hangi fiyattan alıp sattığınız zaman kazanç elde edeceğinizi öngörmeniz gerekmektedir.

Borsada işlem yaparken tüm paranızı borsaya yatırmak veya tek bir enstrümana yatırmak yanlıştır. Paranızı parçalar halinde borsaya yatırmanız ve çeşitli yatırım araçlarından oluşan bir portföy oluşturmanız gerekmektedir. Bu şekilde çok daha az risk içeren bir yatırım deneyimi yaşarsınız. Hangi yatırım aracı ile işlem yapmak istediğinize ise tamamen kendiniz karar vermelisiniz. Uzmanlar bu konuda ilginiz olan alanlara ait yatırım araçlarını tercih etmeniz gerektiğini söylüyor. Örneğin moda veya otomotiv gibi sektörlerle ilgili fazlaca bilginiz varsa, bu alanlara ait mallar, hisse senetleri ile borsada yatırım yapabilirsiniz.

Borsada İşlem Yapmak Psikolojisi


Borsada işlem yaparken sakin, sabırlı ve disiplinli bir şekilde işlemlerinizi gerçekleştirmeniz gerekiyor. Kendinize hedefler belirlemeli ve bu hedeflere ulaştıktan sonra planladığınız gibi pozisyonunuzu kapatmalısınız. "Biraz daha düşerse alırım" veya "Biraz daha yükselince satarım" gibi düşüncelerle hedefinizi atlamayın. Kendi yatırım stratejilerinizle hareket etmelisiniz ve aldığınız tüyolara göre işlem gerçekleştirmemelisiniz.

Aceleci ve organize olmayan bir yapınız varsa, borsada bu şekilde başarılı olmayacağınızı bilmeniz gerekiyor. Psikolojik olarak da kendinizi borsaya hazırlamanız büyük bir önem taşıyor ve kazanmaya, kaybetmeye hazırlıklı olmanız gerekiyor. Diğer yatırımcıların kararlarından etkilenmeden, kendi aldığınız kararlarla hareket etmelisiniz.

Unutmayın! Borsada sürüyü takip etmek kazanmak yerine kaybetmenize neden olacaktır...

Borsa Nedir?

Borsa, organize bir piyasadır ve belirli kurallara göre işlemektedir. Menkul kıymetler, dövizler, emtialar ve türev araçlar gibi talep edilen mallar için organize edilmiştir. Bu mallar borsada kolayca alınıp satılabilirler. Bu alım – satım işlemleri, arz ve talebin karşılaşmasıyla gerçekleşir. Bu işlemlere de komisyoncular, brokerlar aracılık etmektedir. Alım – satımı yapılan malların fiyatları ise arz ve talep dengesine göre belirlenir.

Borsa için tam bir tanım yapmak gerekirse; "kıymetli evrak ve malların alım – satım işlemlerinin yapıldığı kurumsal piyasa" tanımı yapılabilir. Borsaların kurumsal olmasının nedeni de, belirli kurallara göre işleyen ve kendine özgü standartları olan piyasalar olmasıdır. Alım – satım işlemi yapılan bir yer olduğu için de piyasa adı verilmektedir.

Borsada İşlem Gören Yatırım Araçları


Birikimlerinizi borsada, hisse senetleri, tahvil, bono gibi kıymetli evraklarla, dövizlerle, emtialarla ve vadeli işlemler ile opsiyon işlemlerine konu olan türev araçlarla değerlendirebilirsiniz. Bu yatırım araçlarının her birinin farklı özellikleri bulunmaktadır ve eğer birikimlerinizi borsada değerlendirecekseniz farklı özelliklere sahip bu yatırım araçlarından bir portföy oluşturmanız en doğru yoldur. Paranızı tek bir yatırım aracına bağlamanız büyük bir yanlıştır.

Borsaya Giriş Yapmak


Borsada birikimlerinizi değerlendirmek istiyorsanız, öncelikli olarak borsa nedir, işlemler nasıl gerçekleşir, dikkat edilmesi gerekenler nelerdir, yatırım araçları nelerdir ve nasıl işlem görür gibi konularda bilgi sahibi olmanız gerekiyor. Bu konularda bilgi ve deneyim kazandıktan sonra, kendinize bir aracı kurum seçerek yatırım hesabı açtırmanız gerekmektedir. Bu yatırım hesabınızı oluşturmak için gerekli belgeleri hazırlayıp aracı kurumunuza iletmeniz gerekiyor. Hesabınız aktif hale geldikten sonra paranızı hesabınıza yatırarak internetten işlemlerinizi kolayca gerçekleştirebilirsiniz.

Borsaya yatırmanız gereken belirli bir miktar yoktur. İstediğiniz miktarda parayla borsaya giriş yapabilirsiniz. Önemli olan borsaya neden girdiğinizi bilmenizdir ve paranızı nasıl değerlendirmek istediğinize karar vermenizdir. Bu nedenle de borsaya girmeden ve paranızı borsada değerlendirmeden önce iyi bir deneyim kazanmalısınız. Bu deneyimi günümüz olanaklarından olan demo hesaplarda kazanabilirsiniz. Sanal parayla gerçek piyasa koşullarında borsa işlemlerini yaparak risk almadan deneyim kazanmış olursunuz.

Borsada dikkat etmeniz gereken bazı önemli konular vardır. Bunlar iyi bir bilgi ve deneyim, fiyat grafiklerini analiz etmek, piyasa takibi yapmak, geleceği öngörebilmek gibi temel kurallardır. Aynı zamanda alınan tüyolarla işlem yapmak yerine kendi stratejileriniz ile işlem yapmanız gerekmektedir. Sakin, sabırlı ve organize olarak belirli bir hedef doğrultusunda disiplinli bir şekilde ilerlemeniz, kendi stratejilerinizle yol almanız en doğru yoldur.


Borsada Alım Satım Nasıl Gerçekleşir?


Borsada alım – satım işlemleri, arz ve talebin karşılaşmasıyla gerçekleşir. Aynı zamanda birileri satış yaparken birilerinin alım yapması gerekmektedir. Alım emirleri ile satış emirlerinin karşılaşması sonrasında da işlem gerçekleşmiş olur. İşlemin sonucunda da 2 gün sonra kar veya zarar durumu hesaba direkt yansımaktadır.

Emirlerinizi aracı kurumunuza iletirsiniz ve emrinizle, piyasadaki fiyatlar karşılaştığı zaman işlem gerçekleştir. Hangi fiyat aralıklarında işlem yapacağınıza veya hangi enstrüman ile işlem yapacağınıza da yaptığınıza analizler, piyasa takibi ve yorumları ile karar verebilirsiniz.


Kısaca Borsa Tarihi


Borsa denildiği zaman aklımıza genel olarak hisse senetleri gelir. Ama borsada belirttiğimiz gibi işlem gören tek yatırım aracı hisse senetleri değildir. Hisse senetleri ile anmamızın nedeni; 15. yüzyılda dünya deniz ticaretinin gelişmesiyle hisse senetleri, ticari işlemlere dahil olmuştur. Daha önceleri sokak köşelerinde veya kahvehane gibi yerlerde alınıp satılan hisseler, işlem hacminin artmasıyla daha güvenli yerlerde alınıp satılmak istenmiştir. Bu nedenle de borsa binaları kurulmaya başlamıştır. Deniz ticaretinin önemli limanlarından olan Anvers'te de ilk borsa binası kurulmuştur. Bu nedenle borsa denildiğinde hisse senedi hemen akla gelmektedir.

İlk Borsa İşlemleri


İlk borsa işlemleri ise emtialarla yapılmıştır. Dünyanın girdiği küresel kriz döneminde aşırı dalgalanma gösteren tarım ürünleri, üretici ve tüketicisine zarar vermeye başlamıştır. Üretici ve tüketicilerin ortak çabasıyla pazarlar kurulmuş ve burada tarım ürünlerinin fiyatlarına bir düzen getirilmeye çalışılmıştır. Bu konuda başarı yakalandıktan sonra bazı tüccarlar bu işin karlı olduğunu görüp, tam bir ticarete çevirmiştir ve bu şekilde de emtia borsaları kurulmuştur.

Borsaların Görevleri


Hisse senetlerinin daha güvenli yerlerde işlem görmesi ve tarım ürünlerinin fiyatlarının düzenlenmesi, borsanın en önemli görevlerini de tanımlamaktadır. Borsaları bir kumarhane olarak görmek tamamen yanlıştır. Çünkü borsaların önemli görevleri vardır ve bu nedenlerle kurulduklarını görüyoruz. Likiditeyi sağlama, güvence, şirketlere kaynak sağlama, piyasalarda tek fiyat oluşumu, güvenli ve kayıt altına alınan işlemler gibi birçok işleve sahiptir. Bu nedenle borsaların kumarhane veya insanların parasının dolandırıldığı yerler olarak değerlendirilmesi tamamen yanlıştır.